Đọc sách ngày xuân: Đón xuân tĩnh lặng và tao nhã

Trong khoảnh khắc hoan ca của đất trời, bên cạnh những chuyến du xuân lên rừng xuống biển thì cũng có những cuộc hành trình tuy lặng lẽ trong gian phòng quen thuộc nhưng lại tràn đầy những mới mẻ, háo hức. Đọc sách ngày xuân có thể xem là một thú vui du hành trên những nẻo đường văn chương, tri thức.

1. Đọc sách ngày xuân, “gặp lại” nàng Kiều

Ông bà xưa vẫn dạy: ôn cố tri tân. Quyển Diễn tiến câu chuyện Vương Thúy Kiều: Từ sự kiện lịch sử Trung Hoa đến kiệt tác văn chương Việt Nam là một tác phẩm mang cả hai màu sắc mới và cũ như thế.

Bản gốc tiếng Anh của công trình này là luận án tiến sỹ của Charles Benoit (tên tiếng Việt là Lê Vân Nam) bảo vệ tại Đại học Harvard năm 1981 với nhan đề “The Evolution of the Wang Cuiqiao Tale: From Historical Event in China to Literary Masterpiece in Vietnam”.

Sach Tet 5

Phương thức đề xuất và triển khai vấn đề của công trình là một cách nhìn mới, một hướng triển khai mới không chỉ trong việc tiếp cận tác phẩm “Đoạn trường tân thanh” của đại thi hào Nguyễn Du mà còn mang tính gợi mở đối với các tác phẩm văn chương Việt Nam khác lấy bối cảnh, tình tiết của lịch sử để hư cấu thành văn chương.

Công trình là hành trình đầy gian nan và công phu của Charles Benoit nhằm phục dựng một cách chân thực, sống động nhất có thể về diễn tiến câu chuyện Vương Thúy Kiều đi từ lịch sử đến văn chương. Đáng quý và đáng đọc trong ngày hoa xuân tưng bừng.

2. “Điểm dừng chân” của quá khứ và hiện tại

Cũng mang tinh thần về mối quan hệ giữa quá khứ và hiện tại, cuốn Trách nhiệm xã hội của Nho giáo trong lịch sử Việt Nam và Hàn Quốc (Phạm Văn Đức, Hwang Eui Dong, Kim Sea Jeong đồng chủ biên) do Nhà xuất bản Khoa học Xã hội ấn hành, đã cuốn hút những độc giả có thiên hướng tìm hiểu về phương Đông.

Với tư cách là những tri thức kinh nghiệm, được đo lường từ thực tiễn của quá khứ. Đáp án hôm nay, ngoài việc chúng ta chú tâm hoạch định và kiến trúc từ cái nhìn đến với tương lai thì việc ôn cố tri tân không bao giờ là vô ích.

Sach Tet 4

Việt Nam và Hàn Quốc đều nằm trong vùng tiếp xúc với văn hóa Hán, đều chịu ảnh hưởng lâu dài của Nho giáo trong lịch sử. Không những vậy, hiện nay, nó còn ảnh hưởng tới các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, đặc biệt là lĩnh vực đạo đức, đời sống tinh thần, phong tục tập quán, lối sống, nếp nghĩ của người dân hai nước.

Thông qua từng bài viết nghiên cứu sâu ở từng chủ điểm, các tác giả đã từng bước làm rõ những mặt tích cực của Nho giáo để phát huy, đồng thời, tìm ra những hạn chế cần khắc phục của Nho giáo. Đây không chỉ là những bài học lịch sử quý báu mà còn là sự gợi mở mang tính trí tuệ để chúng ta hôm nay.

Bằng văn phong nghiên cứu hàn lâm nhưng cũng không kém phần thú vị bởi nhiều lối diễn đạt phong phú, gắn liền thực tiễn, cuốn sách thật sự là “điểm dừng chân” của những ai quan tâm đến câu chuyện ôn cố tri tân để quốc gia ngày thêm hưng thịnh.

3. Làm nông tự nhiên, an nhiên cuộc đời

Không chỉ có quá khứ là tấm gương soi cho hiện tại và tương lai. Mà trở về với Nhiên Nhiên, trở về với Tự Nhiên cũng là hướng đi mang nhiều ý nghĩa to lớn trong hoàn cảnh đương đại nhiều biến chuyển khôn lường.

Với việc khởi xướng triết lý làm nông tự nhiên, thuận theo tự nhiên, Mansanobu Fukuoka đã trở thành người nông dân được thế giới biết đến nhiều nhất. Những trải nghiệm với nghề nông, cùng những suy tư của ông về thực phẩm, về y học, về cuộc sống được trình bày giản dị qua tác phẩm Cuộc Cách Mạng Một – Cọng – Rơm.

Sach Tet 3

Đề xuất việc nuôi trồng các sản phẩm nông nghiệp trong sự tương tác hài hòa với môi trường tự nhiên, trong suốt quyển sách của mình, Mansanobu Fukuoka trình bày những minh họa cụ thể của việc làm nông và khéo léo lồng ghép vào đó những triết lí sống hài hòa, dung dị.

Trong diễn trình hoàn thiện bản thân, con người vẫn khó lòng tách khỏi tự nhiên một cách duy ý chí. Nếu thật lòng mưu cầu một cuộc sống bền vững, an yên, con người cần lắm thái độ nương theo quy luật của tự nhiên đất trời, xem tự nhiên là bè bạn thiết thân chứ không phải là đối tượng để chinh phục, chiếm hữu.

Cuộc Cách Mạng Một – Cọng – Rơm – một quyển sách dành cho tất cả mọi người, những ai đương truy tìm phương thức sống trở về với bản nguyên sinh thái tự nhiên của con người.

4. Con người và vũ trụ, bí ẩn và mật thiết

Một lần nữa, độc giả Việt Nam được tái ngộ cùng GS. Trịnh Xuân Thuận qua quyển Đối mặt với Vũ Trụ vừa được phát hành bởi NXB Tri thức. Đây là một tác phẩm chỉ phù hợp với giới nghiên cứu mà còn với bạn đọc phổ thông.

Sach Tet 2

Tác phẩm là tập hợp những chia sẻ, tâm sự của những người bạn mà GS. Trịnh Xuân Thuận đã có dịp quen biết: Jean D’ormesson, Mathieu Ricard, Jean-Marie Pelt, Philippe Desbrosses, Edgar Morin, Joel De Rosnay, Fabienne Verdier, Jean-Claude Guillebaud.

Một nhà vật lý xuống tóc trở thành một nhà sư, một nhà sinh học, một chuyên gia nông nghiệp, một nhà văn, một nhà thơ, một họa sĩ, một triết gia,… họ cùng có chung một niềm tin về việc tri thức sẽ mang đến sự thấu hiểu. Chính vì thấu hiểu mà con người nhận ra rằng càng biết nhiều, chúng ta càng phải khiêm tốn, càng phải sống hài hòa với tự nhiên vũ trụ.

Sinh năm 1948, Trịnh Xuân Thuận là nhà khoa học vật lý thiên văn người Mỹ gốc Việt, đồng thời cũng là tác giả của hàng loạt quyển sách về vũ trụ học. Qua các tác phẩm của Trịnh Xuân Thuận, người ta thấy những suy nghĩ của ông trong tương quan giữa khoa học và Phật giáo, và nổi bật là tư tưởng hướng đến những quan niệm mang tính trường cửu cho môi trường và bảo vệ hòa bình.

5. Vầng trăng có một cuộc đời, một hạnh phúc

Chuyện kể trăng nghe là tác phẩm thứ tư của nhà văn Shin Kyung Sook 신경숙 đến với độc giả Việt Nam, sau các tác phẩm từng gây tiếng vang, thậm chí tạo nên cơn sốt dư luận, như: Hãy chăm sóc mẹ (2011), Ở đâu đó có điện thoại gọi tôi (2014), Cô gái viết nỗi cô đơn (tháng 6/2016).

Là tuyển tập gồm hai mươi sáu truyện ngắn dung dị, tác phẩm Chuyện kể trăng nghe được chính Shin Kyung Sook miêu tả rằng “có vẻ như tôi đã kịp ghi lại hai mươi sáu lần lóe lên lấp lánh của những khoảnh khắc mình từng lưu lại một chút trong đời”.

Sach Tet 1

Vẫn cách viết ấm áp như thể trải lòng tâm sự cùng thế gian, vẫn những lời thì thầm rất nữ tính dịu dàng, từng câu chuyện nhỏ của tác phẩm kể lại từng cuộc hẹn bí mật giữa tác giả và đêm khuya. Đọc truyện, người đọc cảm thấy an yên thanh thản biết nhường nào, một cảm giác rất gần với việc ngắm trăng.

Một điểm khá thú vị là cách bố cục tác phẩm thành bốn phần (kể cho trăng non, kể cho trăng thượng huyền, kể cho trăng rằm và kể cho trăng già) đã không chỉ tạo sự tò mò nơi tâm trí người đọc trong sự so sánh mà còn cho thấy sự quan tâm sâu sắc mà Shin Kyung Sook dành cho trăng khi chú ý đến tâm tư tình cảm trong từng giai đoạn “cuộc đời” của trăng.

Có thể nói, những câu chuyện nhỏ mà Shin Kyung Sook khẽ khàng thuật lại đều toát lên tinh thần lạc quan như chính tâm nguyện của cô: “tôi hy vọng hai mươi sáu câu chuyện này cũng sẽ như ánh trăng, len lỏi giúp bạn tỏa sáng”.

Trần Xuân Tiến (Trường Đại học Văn Hiến)

Từ khóa: