Tuổi trẻ: vì sao nên đọc Haruki Murakami?

Haruki Murakami – một nhà văn đương đại lừng danh thế giới, đã không còn xa lạ với bạn đọc Việt Nam. Thế nên vài dòng tâm tư sau đây chỉ để chia sẻ với những bạn đã ngày đêm “ăn ngủ” với truyện của Haruki Murakami, và cả những bạn chưa bao giờ đọc chúng.

1247894c

Chân dung nhà văn Nhật Bản Haruki Murakami

Mùa hè năm 2010, tôi đọc tác phẩm Rừng Na Uy của Haruki Murakami qua sự giới thiệu của cô bạn thân, một cô gái có thói quen đọc sách tuyệt vời. Tôi nghĩ, thời điểm đó mới biết đến Murakami là đã “muộn” hơn so với bạn bè đồng trang lứa. Tuy nhiên, tôi vẫn vui vẻ cho rằng, “muộn” chứ chưa “trễ”.

Rừng Na Uy không gây được ấn tượng mạnh với tôi vào lần đầu tiên đọc nó. Có thể khi ấy, tôi chưa thật sự đọc nó với niềm hứng thú đúng nghĩa, mà kiểu như, chỉ để biết thêm một nhà văn đang nổi trên văn đàn. Thế rồi, cô bạn thân của tôi lại thuyết phục, hãy đọc ông ấy thêm lần nữa.

Lần đó cũng là một bước ngoặt trong hành trình đọc sách của tôi. Tôi sẽ luôn nhớ đến Murakami không phải vì ông ấy là nhà văn đầu tiên tôi cảm phục, mà là tiểu thuyết Kafka bên bờ biển của ông ấy đã giúp tôi tự tin tiếp cận các tác phẩm dài hơi sau này. Chữ “dài” tôi nói, để chỉ tác phẩm có dung lượng lớn.

haruki-murakami-k5

Điệu bộ suy tư thường thấy của Haruki Murakami

Nhưng điều gì đã khiến một kẻ lười biếng vốn chỉ đọc truyện ngắn như tôi lại chuyển sang yêu thích truyện dài? Đó là nhờ vào tài năng kể chuyện của Haruki Murakami qua Kafka bên bờ biển. Tôi bị hút vào các trang sách đến độ quên ăn quên ngủ, để cố gắng “chạy thật nhanh”, chen đua với chữ nghĩa.

Tuy nhiên, những ai mến mộ Murakami đều biết, rằng niềm vui của ông ấy là niềm vui vắng mặt, kỳ ảo và mong manh. Tôi bị cuốn vào nhiều hoàn cảnh bấp bênh, ly kỳ: hành trình kiếm tìm điểm tựa của Toru Watanabe; dõi theo ký ức miên viễn của Kafka Tamura; và nỗi ám ảnh quẩn quanh cuộc đời Tazaki Tsukuru.

Sự thật thỉnh thoảng vẫn nhắc nhở tôi về một thế giới bị chôn vùi dưới cát. Khi thời gian trôi đi, phủ lớp cát trở nên dày thêm, và thỉnh thoảng nó bị thổi bay để rồi hiện lên những gì chôn cất bên dưới.” (Tsukuru Tazaki không màu và những năm tháng hành hương).

Sau này, tôi đã đọc lại Rừng Na Uy và phát hiện nhiều điều thú vị. Ngôn từ đẹp đẽ của nó khiến tôi bị khuất phục. Cốt truyện trôi dạt của nó khiến tôi nhận thấy sự trưởng thành. Thế giới ấy đan xen hai bờ hư thực. Tôi đắm mình giữa sự xáo trộn văn hóa Đông-Tây. Nhưng, niềm bi cảm rất đỗi Nhật Bản mới là điều khiến tôi suy tư nhất.

1q84-pic

1Q84 – một trong những tác phẩm ăn khách nhất của Haruki Murakami

Haruki Murakami có niềm “ân ái” với sự chuyển lưu của thời gian và tuổi trẻ. Điều đôi khi khiến các tác phẩm của ông ấy bị xếp hẳn vào văn học đại chúng. Tuy nhiên, tính đại chúng của Murakami – theo tôi, ẩn chứa sự tinh hoa, bởi lẽ đằng sau những câu chuyện mê đắm là hình hài của thời đại này.

Nếu bạn chỉ đọc những quyển sách mà mọi người đang đọc thì bạn cũng chỉ nghĩ những gì mọi người đang nghĩ.” (Rừng Na Uy). “Sự thật không hẳn là chân lý, những chân lý cũng không phải lúc nào cũng có thật.” (Biên niên ký chim vặn dây cót). Và – “Con người ta có thể lấy kí ức làm nhiên liệu để sống. (Sau nửa đêm).

Tuổi trẻ này, ở thời đại này, rất nên đọc Haruki Murakami – một thế giới vừa hư vừa thực nhưng không loại trừ chúng ta. Nếu có lý do để tôi nói điều này, thì đó là vì tác phẩm của ông ấy gợi đến sự dằn vặt của tuổi trẻ, những day dứt với thời gian chứ không phải câu chuyện “màu hồng” về cuộc sống lý tưởng.

Có lẽ, Haruki Murakami say mê với thế giới ở giữa chúng ta, vừa thâu tóm vừa nới lỏng, để chúng ta tự do ra vào.

Haruki Murakami không phải là nhà văn đầu tiên tôi cảm phục, cũng không phải là nhà văn tôi ngưỡng mộ nhất, hay đọc đầy đủ nhất. Nhưng ông ấy là một nhà văn mà tôi tin tưởng.

Đinh Hoài Bảo

Từ khóa: